Print verzija Posalji prijatelju Dodaj u Favorite
Home Page
Univerzitet
Fakulteti
Institucije
Međunarodna saradnja
Univerzitetska biblioteka
Studentski dom
Unija studenata
Instituti
Osiguranje kvaliteta
Career Center Mostar
Foto galerija
Novosti
Oglasna tabla
Linkovi
Pročitaj MAIL

Registar zbornika radova

Registar.docx (37,25 KB)


BH Telecom

Osiguranje kvaliteta

Riječ Rektora

Osiguranje kvaliteta u visokoškolskim institucijama u BiH predstavlja veliki izazov, i njegovo postepeno uvođenje će unaprijediti visoko obrazovanje u Bosni i Hercegovini, ali i sami način organizacije i isporuke znanja studentima na visokoškolskim institucijama. Institucije visokog obrazovanja garantuju da će se standardi i kvaliteti obrazovanja koji se primjenjuju na toj instituciji održavati i konstantno usavršavati.

Univerzitet „Džemal Bijedić" u Mostaru trajno je opredjeljen za poboljšanje kako organizacione strukture, tako i kvaliteta obrazovanja, pružanja i isporuke znanja. Još 2003. godine Univerzitet „Džemal Bijedić" u Mostaru donosi Plan institucionalnog razvoja (PIR), u okviru kojeg je strateškim ciljevima definisan i sistem upravljanja kvalitetom. Tako npr. strateški cilj broj 3 kaže da će Univerzitet ...osigurati visok nivo kvaliteta nastave, uz njeno povezivanje s istraživanjima, kako bi se stvorili uslovi za individualni i intelektualni razvoj studenata..., strateški cilj 12. govori o razvoju sistema upravljanja kvalitetom, a strateški cilj 15. odnosi se na «uspostavljanje i održavanje visokih standarda i kriterija koji će Univerzitet učiniti konkurentnim partnerom u regiji i Evropi», što jasno pokazuju opredjeljenje Univerziteta «Džemal Bijedić» u pogledu osiguranja kvaliteta.

Nažalost, bez adekvatne zakonske regulative iz oblasti visokog obrazovanja i sa minimalnim finansijskim i svakim drugim ulaganjima u visoko obrazovanje, bh. univerziteti su prepušteni sami sebi, što rezultira i neprovođenjem ili djelimičnim provođenjem univerzitetskih projekata, planova, aktivnosti i programa.

Univerziteti u BiH su 2004. godine prošli Institutional Evaluation Programme koji je provela Evropska asocijacija univerziteta/European University Association (EUA), što je predstavljalo prvu vanjsku reviziju bh. univerziteta, i Univerziteta „Džemal Bijedić" u Mostaru. Finalni izvještaj EUA svakako je pomogao Univerzitetu „Džemal Bijedić" u budućem radu i aktivnostima, dajući smjernice i ukazujući na probleme i moguće pravce razvoja Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru.

Projekat „Osiguranje kvaliteta na bh. univerzitetima" zaista predstavlja izuzetno dobar pokušaj da se, u današnjoj situaciji u kojoj se bh. univerziteti nalaze, pažnja skrene na ovo što je istinski važno – kvalitet obrazovanja. U okviru ovog projekta, na Univerzitetu „Džemal Bijedić" u Mostaru je u septembru mjesecu otvorena novoopremljena Kancelarija za osiguranje kvaliteta, zaposlen je koordinator za osiguranje kvaliteta, napravljen je plan rada...

Shvatajući važnost reorganizacije Univerziteta i uvođenje novih metoda u nastavi u skladu sa Bolonjskim principima, na Univerzitetu „Džemal Bijedić" u Mostaru trenutno je u fazi izrade Strategije razvoja Univerziteta „Džemal Bijedić". Također je važno pomenuti i druge organizacije koje pomažu razvoj visokog obrazovanja u BiH: Vijeće Evrope, Europska komisija, OSCE, studentske organizacije, te ostale vladine i nevladine organizacije i institucije...

Univerzitet „Džemal Bijedić" želi da igra važnu ulogu u društvenom razvoju i transformaciji, uz očuvanje temeljnih akademskih vrijednosti koji su stubovi njegovog razvoja još od samog osnivanja osnivanja Univerziteta, a uspostavljanje sistema kvaliteta i osiguranje kvaliteta će biti od izuzetne važnosti i pomoći u ovoj univerzitetskoj misiji.

Prof.dr. Fuad Ćatović
Rektor Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru

U okviru Tempus projekta „Osiguranje kvalitea na univerzitetima u BiH" na Univerzitetu „Džemal Bijedić" u Mostaru 11 septembra 2006. godine je otvorena Kancelarija za osiguranje kvaliteta.

Kancelarija za osiguranje kvaliteta je fizički smještena u Rektoratu Univerziteta „Džemal Bijedić" u Mostaru, u prizemlju.

O kvalitetu u visokom obrazovanju

Težnja za ostvarivanjem visokih standarda kvaliteta nije nova strategija za univerzitetske zajednice.

Nov je način njene implementacije, gdje se kvalitetu pristupa na sistematičniji, struktuiraniji, cjelovitiji i transparentniji način. Bit takvog pristupa možda najbolje razjašnjava rečenica, prema kojoj „nije smisao u tome da se od visokoobrazovnih institucija traže stvari koje one oduvijek rade, već je smisao u iznalaženju boljih načina za ostvarivanje ciljeva koje su oduvijek imale".

Iako postoje mnogobrojni razlozi zbog kojih je u posljednjoj deceniji osiguranje kvaliteta visokog obrazovanja postao cilj od najvećeg značaja i prioriteta u Evropi, ipak se može zaključiti da je Bolonjski proces dao najznačajniji podstrek razvoju u tom pravcu.
Evropa je Bolonjskom deklaracijom jasno iskazala svoje velike političke, kulturne i ekonomske aspiracije, pri čemu je visokom obrazovanju dodijeljena ključna uloga u njihovom ostvarivanju.

Ako znamo da je konačni cilj harmonizacije sistema visokog obrazovanja na tlu Evrope, stvaranje evropskog okvira za saradnju, s ciljem izgradnje „savršenije, uticajnije Evrope znanja", tada je jasno da je kvalitet visokog obrazovanja ključni faktor uspjeha. Tako se Bolonjskom deklaracijom, a posebno dokumentima koji su uslijedili nakon nje, jasno naglašava da „sistemi osiguranja kvaliteta imaju vitalnu ulogu u osiguravanju visokih standarda kvaliteta i olakšavanju uporedivosti kvalifikacija diljem Evrope. Saradnja agencija za osiguranje kvaliteta, te razvoj zajedničkih standarda, procedura i smjernica u pogledu osiguranja kvaliteta doprinijet će većoj transparentnosti i izgradnji međunacionalnog povjerenja, te tako doprinijeti mobilnosti studenata i priznavanju kvalifikacija, što je od suštinskog značaja za atraktivnost i konkurentnost evropskog visokog obrazovanja".
Pri tome se naglašava da visokoobrazovne institucije imaju primarnu odgovornost za kvalitet visokog obrazovanja, pri čemu se podrazumjeva da će u nacionalnim okvirima, visokoobrazovnim institucijama biti osigurana neophodna autonomija kako bi mogle, na bazi svojih stečenih prava odgovoriti i na preuzete obaveze.
Kao rezultat takvog zahtjeva, posljednjih godina, svjedoci smo temeljitih reformi visokog obrazovanja diljem Evrope, koje su rezultirale izmjenama zakonske regulative u skladu sa Bolonjskim principima, te pojavom nacionalnih sistema osiguranja kvaliteta.
U tom smislu, Bolonjski proces postaje jak izazov i za visokoobrazovne institucije u BiH, ali i prilika za našu državu- potpisnicu Bolonjske deklaracije, da izvrši prevrednovanje i redefinisanje svoje politike visokog obrazovanja, provede temeljitu reformu visokog obrazovanja, prilagodi svoju zakonsku regulativu principima i ciljevima Bolonjskog procesa i time stvori pretpostavke i obavezu visokoobrazovnim institucijama za njihovu implementaciju.
Cilj takve reforme trebalo bi da bude prije svega stvaranje „ Bosne i Hercegovine znanja", a time i dugoročnih pretpostavki za rast i razvoj BiH društva, nakon čega bi i internacionalne aspiracije imale smisla i bile moguće.

Sveobuhvatne reforme nacionalnih sistema visokog obrazovanja na tlu Evrope, provedene u cilju njihove harmonizacije i „integracije” u tzv. Evropski prostor visokog obrazovanja, jasan su pokazatelj da je prošlo vrijeme izolacije visokog obrazovanja u nacionalnim okvirima, a posebno samoizolacije visokoobrazovnih institucija i obrazovanja koje se odvaja od realnih društvenih potreba.
Evropski stručnjaci upozoravaju da će visokoobrazovne institucije, u vremenu koje dolazi, biti sve više izložene pritiscima sa kojima se u industrijskom svijetu suočavaju već decenijama, te da će njihov opstanak sve više ovisiti o njihovoj sposobnosti da odgovore na rastuće zahtjeve u pogledu kvaliteta njihove obrazovne ponude, transparentne brige o osiguranju i kontinuiranom unapređivanju kvaliteta, ali i ukupne efikasnosti poslovanja visokoobrazovnih institucija i sposobnosti vlastitog konkurentskog pozicioniranja.
U tom smislu, jasni su razlozi zbog kojih je potrebno da Univerzitet ”Džemal Bijedić” u Mostaru krene putem svoje revitalizacije, modernizacije i intrenacionalizacije, zasnovane na novom odnosu prema kvalitetu svoga rada i njegovih rezultata.

Berlinski kominike i osiguranje kvaliteta

Kvalitet visokoškolskog obrazovanja se pokazao kao srce stvaranja Evropskog područja visokoškolskog obrazovanja. Ministri se obavezuju da će podržati dalji razvoj osiguranja kvaliteta na institucionalnom, nacionalnom i evropskom nivou. Ministri naglašavaju potrebu da se izrade zajednički kriterijumi i metodologije za osiguranje kvaliteta.

Ministri, također, naglašavaju da je, u skladu sa principom institucionalne autonomije, primarna odgovornost za osiguranje kvaliteta u visokoškolskom obrazovanju na svakoj instituciji ponaosob i to daje osnovu za stvarnu odgovornost akademskog sistema u okviru kvaliteta svake države.

Prema tome, ministri se slažu da do 2005. godine državni sistemi osiguranja kvaliteta treba da obuhvate:
• Definiciju odgovornosti uključenih tijela i institucija.
• Evaluaciju programa ili institucija , uključujući internu (pr)ocjenu, izvanjsku kontrolu, učešće studenata i objavljivanje rezultata.
• Sistem akreditacije, sertifikacije ili uporedivih procedura.
• Međunarodno učešće, saradnja i stvaranje mreže.

Na evropskom nivou, ministri pozivaju ENQA preko članica, u saradnji sa EUA, EURASHE i ESIB, da izrade usaglašeni paket standarda, procedura i smjernica za osiguranje kvaliteta, da istraže načine obezbjeđenja adekvatnog sistema kontrole od strane kolega za osiguranje kvaliteta i/ili agencije ili tijela za akreditaciju, i da podnesu povratni izvještaj preko Grupe za praćenje ministrima u 2005. godini. U odgovarajući obzir će se uzeti ekspertiza drugih asocijacija i mreža za osiguranje kvaliteta.

Bergenski kominike i osiguranje kvaliteta

Skoro sve države su obavile pripreme za sistem osiguranja kvaliteta koji se temelji na kriterijumima postavljenim u Berlinskom službenom saopštenju i s visokim stepenom saradnje i umreženosti. Ipak, još postoji napredak koji se mora napraviti, osobito na planu uključenja studenata i međunarodne saradnje. Nadalje, podstičemo visokoobrazovne institucije da pojačaju svoje napore za povećanje kvaliteta njihovih aktivnosti kroz sistemsko uvođenje unutrašnjih mehanizama i njihov međuodnos s spoljašnjim osiguranjem kvaliteta.
Prihvatamo standarde i smjernice za osiguranje kvaliteta u Evropskom području visokog obrazovanja koje je predložila Evropska asocijacija za osiguranje kvaliteta u visokom obrazovanju (ENQA). Predani smo uvođenju predloženog modela za ispitivanje agencija za osiguranje kvaliteta na nacionalnoj osnovi, poštujući zajednički prihvaćene smjernice i kriterijume. Pozdravljamo princip evropskog registra agencija koje osiguravaju kvalitet, a temelje se na nacionalnom ispitivanju. Molimo da praktični dio provođenja dalje razvija ENQA u saradnji s EUA, EURASHE i ESIB-om s povratnim izvještajem kroz Grupu za praćenje Bolonjskog procesa. Naglašavamo važnost saradnje između nacionalno priznatih agencija s obzirom na povećavanje uzajamnog priznavanja akreditacija ili odluka o osiguranju kvaliteta.
____________________________________________________________________________________
46 država su tada učestvovale u Bolonjskom procesu i Grupi za praćenje procesa: Albanija, Andora, Jermenija, Austrija, Azerbejdžan, Belgija (flamanska i francuska zajednica), Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Kipar, Češka, Danska, Estonija, Finska, Francuska, Gruzija, Njemačka, Grčka, Vatikan, Mađarska, Island, Irska, Italija, Letonija, Lihtenštajn, Litvanija, Luksemburg, Malta, Moldavija, Holandija, Norveška, Poljska, Portugal, Rumunija, Rusija, Srbija, Crna Gora, Slovačka, Slovenija, Španija, Švedska, Švajcarska, „bivša jugoslavenska republika Makedonija", Turska, Ukrajina, Ujedinjeno Kraljevstvo.

Osiguranje kvaliteta na Univerzitetu „Džemal Bijedić" u Mostaru

Univerzitet «Džemal Bijedić» u Mostaru je djelimično integrisani univerzitet. Fakulteti su još uvijek pravna lica, a Univerzitet je asocijacija fakulteta. Zakon o visokom obrazovanju na nivou BiH, kao uostalom niti na kantonalnom nivou i nakon silnih obećanja i pokušaja još uvijek nije usvojen. Univerzitet «Džemal Bijedić» radi i funkcioniše na osnovu Zakona Socijalističke republike BiH iz 1990. godine (39/90). Dokumenti koje je Univerzitet «Džemal Bijedić» donio, koji se primjenjuju i koji su obavezne za sve članice Univerziteta «Džemal Bijedić» su: Statut Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru, Pravilnik o zajedničkim osnovama i mjerilima za utvrđivanje plaća i drugih ličnih primanja radnika Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru, Pravilnik o radnim odnosima zaposlenika na Univerzitetu «Džemal Bijedić» u Mostaru, Pravilnik o radu univerzitetske biblioteke, Pravilnik o minimalnim uslovima i postupku imenovanja u nastavna i saradnička zvanja na Univerzitetu «Džemal Bijedić» u Mostaru i Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji u Sekretarijatu Univerziteta «Džemal Bijedić». Nažalost, većina pobrojanih pravilnika se ne koristi od strane članica Univerziteta. Pored pravilnika na Univerzitetu «Džemal Bijedić» u Mostaru (zajedničko za sve članice Univerziteta) se primjenjuju i određeni poslovnici: Poslovnik o radu Nastavno-naučnog vijeća Univerziteta, Poslovnik o radu Savjeta Univerziteta i drugi poslovnici o radu ostalih organa Univerziteta «Džemal Bijedić». U cilju jedinstvenih administrativnih procedura na Univerzitetu «Džemal Bijedić», a koje su također obavezne za sve članice Univerziteta se primjenjuju: Evidencija o praćenju nastave, a u fazi je realizacije projekt Jedinstvene studentske službe koji će nastojati unificirati sve administrativne raznolikosti na Univerzitetu «Džemal Bijedić» u Mostaru (na univerzitetskom nivou). Pored pravilnika i procedura koje su doneseni na univerzitetskom nvou i koji su obavezni za sve članice Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru, univerzitet ni na koji način ne utiče na dešavanja na fakultetima članicama Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru.

Elementi sistema kvaliteta na postoje i na fakultetima članicama Univerziteta i različito su razvijeni, odnosno u direktnoj su zavisnosti od "dobre volje” Dekana fakulteta i pojedinih profesora. Neki do elemenata sistema osiguranja na pojedinim fakultetima već postoje, kao što su:
• Analiza prolaznosti studenata
• Ankete – studentske evaluacije određenog predmeta i rada nastavnika
• Prolaznost studenata po predmetima
• Evidencija o ispitima, itd.

Pomenuti elementi osiguranja kvaliteta na fakultetima Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru se razlikuju od predmeta do predmeta, a da ne govorimo od fakulteta do fakulteta ili o univerzitetskom nivou. Dakle, Univerzitet «Džemal Bijedić» struktiuran na ovaj način i bez modernijeg Zakona o visokom obrazovanju, koji bi bio u skladu sa modernim tokovima u evropskom i svjetskom visokom obrazovanju, posjeduje određene elemente sistema kvaliteta.

Uloga studenata u osiguranju kvaliteta, kao uostalom i u svim modernim tokovima u visokom obrazovanju (prvenstveno u Bolonjskom procesu) je od izuzetne važnosti. Predstavnici studenata na Unierzitetu «Džemal Bijedić» su prisutni u svim tijelima Univerziteta: u Savjetu Univerziteta, u Nastavno-naučnom vijeću Univerziteta, u raznim komisijama, timovima i radnim tijelima na univerzitetskom nivou. Organizacija Univerziteta, nepostojanje Zakona o studentskom organizovanju, nepostojanje Zakona o studentskom standardu uz nepostojanje Zakona o visokom obrazovanju, dodatno usložnjavaju problem učešća studenata u organima upravljanja i odlučivanja na fakultetima članicama Univerziteta «Džemal Bijedić» u Mostaru. Nejednak je broj studenata i procentualna zastupljenost studenata u organima odlučivanja na Fakultetima. Dolazi do gubitka komunikacije između Uniije studenata (krovne organizacije studenata na Univerzitetu «Džemal Bijedić») i predstavnika studenata u fakultetskim vijećima, se se sistem unija studenata kao udruženja građana (a ne kao posebne interesne grupe) pokazao neuspješnim i neefikasnim u zaštiti prava i interesa studenata na Univerzitetu «Džemal Bijedić» u Mostaru. Zasigurno je ovo jedan od razloga studentske apatije i nezainteresovanosti za uključivanje u tijela upravljanja i odlučivanja, bilo na nivou odsjeka/fakulteta ili kroz Uniju studenata, na univerzitetskom nivou.

Referent
Alim Abazović

 

No entries found.